400 Sayfa
21 cm x 13,5 cm
978-625-99086-8-7
26 Şubat 2025
Antropoloji, Din

Dinin Açıklanması, Dini Düşüncelerin Evrimsel Kökenleri

Pascal Boyer
Sepete Ekle
%35
indirim
₺370,00
₺240,50
Çevirmen:
Ramazan Kılınç
Editör:
Merve Akıncı Almaz
Son Okuma:
Ayşe Ceren Özdere
Orjinal İsmi:
Religion Explained, The Evolutionary Origins of Religious Thought

"Neden Tanrı, Noel Baba'dan ya da Fang ortamındaki atalar Beyaz Öcü'den daha önemlidir? Cevabın gayet basit olduğu düşünülebilir: İnsanlar, Tanrı ile ataların varlığına inanırken Noel Baba ile Öcü'nün varlığına inanmaz. Ne var ki bu bir neden değil, sonuçtur. Bazı doğaüstü kavramlar öyle tasavvur edilir ki dünyadaki gerçek şeylere ve faillere atıfta bulunduğu çok bariz ya da en azından mümkün görünebilir. Mesele, bunun nasıl gerçekleştiğini açıklamaktır."

Din, insanlık tarihinin en gizemli ve karmaşık olgularından biri. İnsanın olduğu her yerde dinler, tanrılar, ruhlar, ritüeller ve şeytanlar da bulunuyor. Peki neden? Dinler neden var ve nasıl oluşur? Neden bazı insanlar inanırken bazıları inanmaz? İnançlar nasıl bu kadar çok çeşitlilik gösterebilir? Ve en önemlisi: Tüm bunları mümkün ve makul kılan nedir?

Antropolog Pascal Boyer, bir zamanlar büyük bir gizem barındıran tüm bu soruları antropoloji, bilişsel bilim, dilbilim ve evrimsel biyolojinin ışığında açıklıyor. Dini inançların ve davranışların açıklamasının aslında insan zihninin işleyişini anlamamızı sağlayacak bir anahtar olduğunu öne süren Boyer, bu konudaki geleneksel açıklamalara alternatif bir teori sunuyor. Boyer dinin kökenlerinden ritüellere, kurumsallaşmasından bireyleri harekete geçiren güçlü etkilerine kadar pek çok konuya açıklık getiriyor.

Pascal BOYER

Washington Üniversitesi psikoloji ve antropoloji bölümlerinde görevli profesör. Paris-Nanterre Üniversitesi'nde etnoloji alanında yüksek lisans ve doktora dereceleri alan Boyer, ardından Cambridge Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmalar yürüttü. Akademik çalışmalarında insan bilişinin kültürel fenomenlerin oluşumundaki rolünü anlamaya odaklanır. Antropolojik ve bilişsel yaklaşımları birleştiren Boyer, bilişsel antropolojinin öncülerinden kabul edilir.

Antropolojik saha araştırması kapsamında Kamerun'da Fang topluluğu üzerine çalışmış, bu süreçte topluluğun geleneksel dinini ve epik anlatılarının aktarımını incelemiştir. Araştırmaları kültürel bilgi ve inançların yayılışını anlamaya yönelik bilişsel çerçevesini geliştirmesine zemin oluşturmuştur. İleriki çalışmalarında, kültürel aktarımı mümkün kılan bilişsel mekanizmaları deneysel yöntemlerle incelemiş; özellikle doğaüstü kavramların hafızada tutulması ve dini inançların iletilmesinde yer alan bilişsel süreçlere odaklanmıştır. Boyer, insan evriminin sosyal ilişkileri, kültürü ve dini inançlara yönelik tutumları şekillendiren bilişsel mekanizmaları geliştirdiğini savunur. Boyer'e göre, bu mekanizmalar sayesinde dini temalar –ruhlar, hayaletler, atalar, tanrılar vb.– toplum içinde kolaylıkla aktarılabilir. Dini inançlar metafizik kaygılardan ziyade insan zihninin doğal bilişsel kapasitesinin sonucudur. Boyer görüşlerini yaşam, ölüm ve toplumsal etkileşimler gibi alanlarda belirli nöronal aktivitelerle ilişkilendiren bilimsel bulgularla destekler.

Boyer'in eserleri arasında Dinin Açıklanması (Religion Explained), The Naturalness of Religious Ideas, Minds Make Societies yer alır.